Techblog - Bir Sistemci gözüyle hayat » Sanallaştırma

Sanallaştırma Nedir?

admin — Wed, 30 Dec 2009 07:25:38 +0000

Sanallaştırma temel olarak bir şeyin birden çok kopyasını tek bir şey üzerinden yürütmek anlamına gelen genel bir terimdir.
Birçok kişi sanallaştırmadan bahsettiklerinde, genel olarak sunucu sanallaştırmasını kast etmektedir. Sunucu sanallaştırma ile çoklu işletim sistemlerini tek bir fiziksel sunucu içinde yürütebilirsiniz. Örneğin, bir sunucu sanallaştırma ürünü ile bir fiziksel sunucu üzerinde 5 Windows ve 5 Linux sunucusunu, bütün sunucular kendi donanımları üzerindelermiş gibi işlev görerek çalıştırabilirsiniz. Başka bir örnek olarak, her biri kendi ortamında çalışan 1 Linux ve 1 Windows İş istasyonunu, ofisinizdeki kişisel bilgisayarınız üzerinde bir sunucu sanallaştırma ürünü kullanarak çalıştırabilirsiniz.

Sanallaştırmanın temel yararları nelerdir?

Sanallaştırma teknolojilerini kullanarak birçok yarar sağlayabilirsiniz. Bunlardan bazıları şunlardır:

Fiziksel sunucuların sayısını azaltma
Veri merkeziniz için gerekli olan altyapı ihtiyacını azaltma (enerji, soğutma, alan, pil yedekleme, ağ geçiş portları, KVM portları)
Sunucular tek bir merkezden yönetilebildiği için yönetimsel ek yükü azaltma
Yeni sunucuları kolayca mevcut ortama ekleme kabiliyeti (yeni bir fiziksel sunucuyu eklemek günler hatta haftalar sürerken, sanallaştırma teknolojileri ile yeni bir sanal sunucu oluşturmak sadece birkaç dakika alır.)
Sanal sunucuların Donanım Bağımsızlığı- sanal sunucular donanım bağımsız herhangi bir sunucu üzerinde çalışabilir.
Konsolidasyon sayesinde daha “çevreci” bir veri merkezi & sunucu ortamı
Sunucularda daha az sahip olma maliyeti

Hypervisor nedir?

Hypervisor, sanallaştırma teknolojisinde ana işletim sisteminin birden fazla misafir işletim sistemini çalıştırabilmesini sağlayan ara katmana verilen isimdir. Hypervisor’ı sanallaştırma platformunun özü veya çekirdeği olarak düşünebilirsiniz. Hypervisor’a aynı zamanda Sanal Makine Monitörü (Virtual Machine Monitor) de denilir. Fiziksel ana donanıma erişimi bulunan Hypervisor, sanallaştırma platformu (Hyper-V veya VMware ESX gibi) için alınan disk alanında çok küçük bir alanı kaplamaktadır.

ESX Server nedir?

ESX Server, VMware’ın sunucu sanallaştırma platformu konusunda ki amiral gemisidir. ESX Server ve ESXi Server olmak üzere iki sürüm şeklinde gelmektedir.

ESX Server’ın VMotion ve VMHA gibi birçok opsiyonel özelliği bulunur ve VMFS dosya sistemi gibi yerleşik özellikleri bulunmaktadır. Birçok nihai kullanıcı VMware ESX Server’ı opsiyonel bir takım özelliklere sahip VMware Infrastructure paketi ile satın almaktadır. ESX Server, VMware Infrastructure Client tarafından yönetilir ve merkezi yönetim platformuna Virtual Center adı verilir.

Hyper-V Nedir?

Hyper-V, Microsoft’un en önemli sunucu sanallaştırma platformudur. Hyper-V, Windows Server 2008 ile birlikte gelirken, 64-bit CPU’su olan bir sistem üzerinden çalıştırılması gerekir. Hyper-V’nin merkezi yönetim platformuna System Center Virtual Machine Manager denilmektedir.

ESX Server ve VMware Server arasındaki fark nedir?

ESX Server ve VMware Server’ın her ikisi de sunucu sanallaştırma ürünleri oldukları halde ESX, fiziksel bir sunucunun donanımı üzerine kurulur ve buradan çalışırken, VMware Server temel bir işletim sistemine ihtiyaç duymaktadır.

ESX Server daha az ek yükü olması nedeniyle daha iyi bir performans elde etmenizi sağlamaktadır. ESX Serverda aynı zamanda VMFS, VMotion, VMHA ve DRS gibi mevcut birçok özellik bulunur. Öte yandan, ESX Server satın alınması gereken ticari bir ürünken, VMware Server ücretsiz bir üründür. VMware Server, sunucu konsolidasyonuna daha düşük maliyetle yavaş bir şekilde geçiş yapmayı seçmek için çok iyi bir seçenek olarak karşımıza çıkar. VMware Server, maliyetsiz bir şekilde masaüstü bilgisayarınızda çok sayıda işletim sistemi yürütmenizi sağlarken, aynı zamanda sanallaştırmayı öğrenmenin de mükemmel bir yoludur.

Hyper-V ve Virtual Server arasındaki fark nedir?

ESX Server ve VMware Server arasındaki farklılıklara benzer şekilde, Hyper-V ile Virtual Server arasında da farklılıklar bulunmaktadır. Hyper-V fiziksel bir sunucunun donanımı üzerine kurulur ve buradan çalışırken, Virtual Server’ın yüklenmesi için ilk önce Windows işletim sistemine sahip olmanız gerekir.

Hyper-V, merkezi yönetim platformu ve diğer üreticilerin eklentileriyle daha yüksek performanslı bir sanallaştırma amacıyla tasarlanmıştır. Öte yandan Virtual Server, masaüstü veya daha küçük çaplı sunucu sanallaştırma çözümleri için tasarlanmış ücretsiz bir sanallaştırma platformudur.

ESX ve Hyper-V ürünleri arasındaki temel farklar nelerdir?

	ESX	HYPER-V
Host desteği	32 & 64 bit	64 bit
Mimari Yapısı	Monolithic – Aygıt sürücüleri Hypervisor üzerindedir. (Bkz. Şekil 1)	Microkernelized – Aygıt sürücüleri sanal makinelerin içindedir. (Bkz. Şekil 1)
Hypervisor	32bit	64bit
VM desteği	32 & 64 bit	32 & 64 bit
Max Host soket	32	64
Max Host RAM	128GB	2TB
Max Sanal CPU	4	4
Max aktif VM	128	limitsiz
VM başına Max RAM	64GB	64GB
SAN üzerinden VM önyükleme	Var	Var
Live Migration	Var ( Virtual Center Sunucu gerekli )	Yok ( Quick migration ile failover cluster yapılabiliyor )
Misafir USB ve Audio desteği	Yok	Yok
High Availabity	Var	Host Clustering(Quick migration)
DRS (Dynamic Resources)	Var	NLB
SVMotion(storage Vmotion)	Var	Yok
Cluster Dosya Sistemi	VMFS	Yok
Network Teaming	Var	NIC’e bağlı olarak gerçeklenebilir.
Canlı Yedekleme	Var	Var

Farklı sanallaştırma tipleri nelerdir?

Sunucu Sanallaştırma - Birçok fiziksel sunucuyu, tek bir fiziksel sunucu üzerinde çalışan sanal sunucular olarak konsolide etme.

Masaüstü Sanallaştırma - Masaüstü bilgisayarlarının sanallaştırılmasını, veri merkezine taşınmasını, ardından son kullanıcılara LAN veya WAN üzerinden sunulmasını sağlayan teknolojiyi ifade etmektedir.

Ağ Sanallaştırma - Ağ sanallaştırma ile ağ “paylaştırılır” ve birden çok amaç için kullanılabilir. Sanal ağ ortamlarının bileşenleri arasında NIC(Network Interface Card), anahtar (switch), ağ depolama araçları, sanal ağ taşıyıcıları ve ağ ortamları yer alır.

Depolama Sistemleri Sanallaştırma - Depolama sanallaştırma ile verilerinizin disk / veri depolaması, sanal depolama sistemine konsolide edilir ve sanal bir depolama sistemi tarafından yönetilir. Depolama sistemine bağlı olan sunucular, verinin gerçekte nerede olduğunu algılayamaz.

VMware VMotion & Storage VMotion (SVMotion) nedir?

VMotion, sanal makinelerin bir ESX Server’dan diğerine kullanıcılar için aksama süresi olmadan geçiş yapmalarına olanak tanır. Gereken şey, ESX Server ile VMotion lisansı arasında paylaşılan bir SAN depolama sisteminin olmasıdır.

Storage VMotion (veya SVMotion) ise sanal makinelerin hiçbir aksama zamanı olmaksızın hareket etmesi açısından VMotion ile benzerdir. Bununla birlikte, SVMotion’un sunduğu üstünlük, sanal makineyi taşırken bu makinenin depolama sistemini de taşıma yeteneğidir. Böylece, bir sanal makineyi ESX server’ın yerel deposundan diğer bir ESX server’ın yerel deposuna taşıyabilirsiniz.

VMware HA nedir?

VMware ESX’in en şaşırtıcı özelliklerinden biri de VMHA’dır. 2 ESX Server, paylaşılan bir SAN depolama altyapısı, Sanal Merkez (Virtual center) ve VMHA lisansı ile bir ESX sunucu arızalandığı takdirde bu sunucu üzerindeki sanal sunucular diğer sunucuya taşınır ve birkaç saniye içinde yeniden başlatılır. Bu özellik, kullanılan işletim sisteminden bağımsız bir şekilde çalışabilmektedir.

Sanal Merkez (Virtual Center) nedir?

Hem VMware Sanal Merkezi hem de Microsoft Sistem Merkezi ilgili sanallaştırma platformları için merkezi yönetim uygulamalarıdır.

Sanal Merkez birçok ileri VMware ESX Server özelliği için gerekli bir parçadır fakat ayrı olarak satın alınması gerekir. Sanal Merkez, Windows sunucusu üzerinden çalışır ve SQL’i arka uç olarak kullanabilir.

Anlık görüntü (Snapshot) nedir?

Anlık görüntü sanal işletim sisteminin “zaman görüntüsü içinde bir nokta”yı ifade etmektedir. Anlık görüntü, sanal makine diskleri, RAM ve çeşitli araçların, görüntünün alındığı tarihteki mevcut durumlarını içermektedir. Anlık görüntü ile sanal makinelerinizi, istediğiniz zaman, görüntü aldığınız zamandaki noktaya geri döndürebilirsiniz.

P2V dönüştürme nedir?

Sanallaştırma genellikle fiziksel sunucuların sanal sunuculara dönüştürüldüğü sunucu konsolidasyonu senaryoları için kullanır. Bu “fizikselden sanala” dönüştürme işlemine çoğunlukla P2V (Fizikselden Sanal’a aktarım) dönüştürme adı verilir. Bu işlem manuel olarak yapılabildiği gibi P2V dönüştürme uygulamaları ile de çok kolay bir şekilde gerçekleştirilebilmektedir.

P2V uygulamaları fiziksel sunucuya bağlanır ve fiziksel sunucudan tüm verileri sanal sunucu üzerindeki sanal diske kopyalar, konuk işletim sistemindeki sürücüleri sanal sürücüler ile değiştirir ve yeni bir sanal makineyi başlatır. Çoğu durumda, bu aktarım esnasında, son kullanıcılar için aksama zamanına yol açılmaz.

P2V dönüştürmeye benzer olarak V2V (sanaldan sanala aktarım) dönüştürme, sanal bir makinenin bir sanallaştırma platformundan diğer sanallaştırma platformuna aktarılmasını ifade eder.

VDI nedir?

VMware, Sanal Masaüstü Altyapısını (Virtual Desktop Infrastructure -VDI) “veri merkezinden masaüstleri getirme” olarak tanımlar. Başka bir ifade ile VDI, masaüstü bilgisayarlarının sanallaştırılmasını, veri merkezine taşınmasını, ardından son kullanıcılara LAN veya WAN üzerinden sunulmasını sağlayan teknolojiyi ifade etmektedir. VDI kullanıldığında, genel olarak son kullanıcı makineleri thin-client makineler ile değiştirilir.

Bir fiziksel makine üzerinde kaç tane sanal makine çalıştırılabilir?

Bir fiziksel makine üzerinde kaç tane sanal makine çalıştırılabileceği, birçok sunucu performans sorularında olduğu gibi, yerine göre değişmektedir. Hypervisor’inizin desteklemesi ve sunucu kaynaklarınızın (RAM, CPU, Disk ve Ağ) yeterli olması halinde tek bir fiziksel makine üzerinde birçok sanal makine çalıştırabilirsiniz.

Uygulama taleplerine bağlı olarak bir masaüstü bilgisayar üzerinde 1-3 sanal makine ve bir fiziksel sunucu üzerinde 10-50 sanal makine çalıştırabilmektedir.

Sanallaştırma teknolojileri için merkezi depolama neden önemlidir?

Merkezi depolama (iSCSI veya FC SAN gibi), birçok opsiyonel sanallaştırma özelliği için oldukça önemlidir. Örneğin; VMware HA (High Availability) ile sanal makineler merkezi paylaşımlı veri depolama sistemlerinde tutulur. ESX Server arızalandığında, bu sanal makineler merkezi paylaşımlı depolama sistemleri üzerinden verilere erişerek, diğer ESX ana sistemi üzerinden otomatik olarak yeniden başlatılır. Microsoft Hyper-V ile ise Hyper-V Manager MMC kullanarak sunucunuzu yönetebilirsiniz.

Alttakilere de Bakmakta Fayda Var!

Teknik Topluluklar Buluşuyor – Hyper V 2.0

admin — Mon, 07 Dec 2009 18:29:05 +0000

Bu videoda Hyper V 2.0 teknolojisinin getirdiği yeniliklerden bahsedilmektedir.

HyperV2 – 1 from Windows Blogu on Vimeo.

Alttakilere de Bakmakta Fayda Var!

Hyper-v Hakkında Bilinmesi Gereken En Önemli 5 Bilgi

admin — Tue, 23 Jun 2009 05:58:03 +0000

Sanallaştırma anlamında Microsoft’un son yıllarda çıkarttığı birçok ürün ile kullanım oranlarını ciddi biçimde arttırdığını görüyoruz. Özellikle Windows Server 2008 ile ücretsiz olarak gelen Hyper-v bu anlamda bir dönüm noktası oldu. Peki teknik anlamda incelediğimizde bilinmesi gereken 5 önemli başlık nedir?

Hyper-V public beta sürümünün bir yıldan uzun bir süre önce piyasaya sürülmesinden buyana çeşitli organizasyonlarda Hyper-V ile ilgili birçok sunum yapıldı ve Hyper-V teknolojisine geçmek isteyen çok sayıda kullanıcı bulunmakta. Hyper-V ile ilgililenen kullanıcıları iki gruba ayırmak mümkün: birinci gruptakilerin yalnızca VMware ürünleri hakkında bilgileri var ve Hyper-V hakkında bilgi almak istiyorlar. Diğer gruptaki kişiler ise daha önce Microsoft Virtual PC ve Virtual Server kullanmışlar. Farklı görüşlere sahip olmalarına rağmen; her iki grupta da tartışmalar esnasında beş temel noktaya varılıyordu. Bu bağlamda Hyper-V hakkında bilmeniz ve anlamanız gereken en önemli beş konuyu aşağıda sıralayacağım:

5) Hypervisor modelinin ve performans sonuçlarının anlaşılması

Virtual PC ve Virtual Server kullanan kişiler için Hyper-V modelini ve işleyişini anlamak biraz zor olabilir. Çünkü Hyper-V’nin kullandığı sanallaştırma modeli Virtual PC ve Virtual Server’ın kullandığından çok farklıdır. Hyper-V modeli sanal makinelerde çok daha iyi bir I/O performansı sağlanmasına olanak tanır. Performansın iyileşmesinde host işletim sistemi de dahil her şeyin altına yerleştirilmiş olan yeni 64-bit’lik sanal makine monitörü katmanı (hypervisor layer) ve sanal makinelerde bulunan yeni high-speed VMBus “sentetik” sürücüler (synthetic driver) büyük önem taşımaktadır.

Özellikle optimize edilmiş sentetik disk kullanımı ve normal “donanım odaklı” sürücüler yerine, VMBus ile iletişim kuran network sürücüleri kullanılması Hyper-V sanal makinelerinde bulunan uygulamalar ile fiziksel donanım arasında çok daha hızlı bir yol kurulmasını sağlamaktadır. Bu sentetik sürücülerden yararlanabilmeniz için, sanal makinelerin içerisinde Microsoft’un söz konusu sanal makine için piyasaya sunduğu bir işletim sistemine; bir başka deyişle uygun Entegrasyon Bileşenlerine (Integration Components) sahip olmanız gerekir. Entegrasyon Bileşenlerini kurduğunuzda, sentetik sürücüleri de kurmuş olacaksınız.

Entegrasyon Bileşenlerini kurabileceğiniz işletim sistemlerinin listesi için bkz. Microsoft Knowledge Base article 954958

4) Snapshot kullanımının kavranması

Hyper-V sisteminde yer alan snapshot’lar Virtual PC ve Virtual Server’da yer alanlardan oldukça farklıdır. Hyper-V’deki snapshot’lar; çalışmakta olan veya çalışmayan sanal makinenizin mevcut andaki durumunu kaydedebilmenize ve daha sonra o kaydedilen duruma geri dönebilmenize olanak tanır. Bu özelik, sanal makinenin durumunun test edilmesi, varsa arızanın tespit edilerek giderilmesi ve geri dönüş (roll-back) sağlanması için mükemmeldir.

Bu özelikle undo-disks, save-state (mevcut durumu kaydet) işlevleri yerine kullanılmaktadır ve Virtual PC ve Virtual Server’da bulunan disklerden farklılık göstermektedir.

Snapshot’ların gücünü kavradığınızdan ve sanal makinenizin mevcut durumunu eski haline dönüştürmemeniz gereken senaryoları anladığınızdan emin olmalısınız. Dağıtılmış veri tabanları (domain controller gibi) ile ilgili hiçbir senaryo snapshot uygulamasının kullanılması açısından uygun değildir.

3) Quick Migration Uygulaması Nasıl Kullanılır

Sanallaştırma konusunda yapılan bir tartışma sanal makine yönetimi ve desteği ile ilgili hatalara değinilmeden sonlandırılamaz. Bu iki konu (sanal makine yönetimi ve desteği) listede 3. ve 2. sırada yer almaktadır.

Aynı fiziksel Hyper-V sunucusu üzerinde birden fazla sanal makineyi çalıştırdığınızı fark etmeniz uzun sürmez. Bakım yapmak zorunda olduğunuz için (planlı olarak) fiziksel sunucuyu durdurmanız veya daha da kötüsü ani güç kaybı veya benzeri bir nedenle fiziksel sunucunun (plansız bir şekilde) kendiliğinden durması halinde, ne yapmanız gerektiğini düşünmek zorundasınız.

Yukarıda bahsettiğim planlı veya plansız durumların her ikisinde de Hyper-V teknolojisinde host clustering desteği vardır. Windows Server 2008 cluster teknolojisi, sanal makineleri tam olarak yönetilen ve kümelenmiş kaynaklar olarak değerlendirir. Herhangi bir arıza durumunda görevin sürdürülebilmesi (fail-over) için, clustering teknolojisi, sanal makineyi bir node diğerine taşır. Hyper-V terminolojisinde bu işlem Quick Migration olarak isimlendirilir. Paylaşılmış bellek kullanıldığı için, yalnızca çalışmakta olan sanal makine belleği diğer düğüme (node) kopyalanır.

2) System Center Virtual Machine Manager seçeneğini değerlendirin

Hyper-V teknolojisi ile oluşturulmuş sanal makinelerin de yönetilmesi gerekir. System Center Virtual Machine Manager 2008 kurulumunu gerçekleştirin. Virtual Machine Manager ile sanal makine yönetimine ilişkin pek çok görevi basitçe yerine getirebilirsiniz. Söz konusu program daha kolay bir sanal host clustering (kümeleme) desteğini, şablon-tabanlı (template-based) yeni sanal makinelerin otomatik olarak hazırlanmasını (aynı şablon-tabanına sahip birden fazla sanal makinenin network üzerinde benzersiz olmasını sağlayacak “sysprep” parçasının gözetimi dahil) ve fiziksel bilgisayarlarda yer alan verilerin sanal makineler olarak Hyper-V’ye aktarılmasını sağlayacak şekilde fiziksel makineden sanal makineye (P2V) doğrudan bir dönüşüm sürecini içerir.

Şaşırtıcı bir şekilde SCVMM 2008; Hyper-V sunucularını, Virtual Server ve hatta VMware ESX sanallaştırılmış altyapısını yönetebilir ve mevcut VMware sanal makinelerinin Hyper-V’ye taşınması için mükemmel bir sanal makineden sanal makineye (V2V) bir dönüşüm seçeneği de sunar.

1) Hyper-V, Server Core da çalışabilir

Hyper-V teknolojisi hakkında öncelikli olarak bilmeniz gereken, Hyper-V teknolojisinin Windows Server 2008’in Sunucu Çekirdek Kurulumu’nda da (Server Core Installation) mükemmel bir şekilde çalışabileceğidir. Bunun anlamı, fiziksel sunucuda yalnızca mutlak minimum host işletim sistemini kurmanız gerekir; ancak bu durumda Hyper-V teknolojisinin tam olarak çalışmasını sağlayabilirsiniz. Hyper-V üzerinde çalışan hareketli parçaların ve hizmetlerin az sayıda olması doğal olarak sunucuyu yamalama (patching) ihtiyacının azaltılması bakımından çok faydalıdır ve ağa (network) açılan olası saldırı yüzeyini (attack surface) de küçültür.